Squash to dynamiczna gra dwóch osób na zamkniętym korcie. Zawodnicy na zmianę odbijają piłkę o przednią ścianę, a punkt zdobywa się po każdej wymianie. Ponieważ gracze dzielą tę samą przestrzeń, bezpieczeństwo i nieprzeszkadzanie przeciwnikowi są równie ważne jak samo trafienie piłki.
Jak liczyć punkty w squashu?
W squashu obowiązuje system PARS – punkt po każdej wymianie, niezależnie od tego, kto wykonywał serwis. Set wygrywa zawodnik, który jako pierwszy zdobędzie 11 punktów. Przy wyniku 10:10 gra toczy się dalej do momentu uzyskania przewagi dwóch punktów, na przykład 12:10 albo 15:13.
Mecz składa się zwykle z trzech lub pięciu setów. W formacie best of three wygrywa osoba, która zwycięży w dwóch setach, a w formacie best of five potrzebne są trzy wygrane sety. Przed rozpoczęciem pierwszego seta zawodnika serwującego wybiera się, na przykład przez losowanie. W kolejnych setach serwuje zwykle zwycięzca poprzedniego.
Wymiana kończy się punktem między innymi wtedy, gdy piłka odbije się od podłogi po raz drugi, nie trafi w przednią ścianę albo wyjdzie poza kort. Piłkę można odbić wcześniej, bez czekania na kozioł. Takie zagranie nazywa się wolejem lub volleyem.
Jak poprawnie wykonać serwis?
Serwis rozpoczyna każdą wymianę. Zawodnik wybiera prawe lub lewe pole serwisowe. Po zdobyciu punktu zachowuje serwis, ale przy kolejnym podaniu zmienia stronę.
Poprawny serwis wykonaj w następującej kolejności:
- Ustaw przynajmniej część jednej stopy w polu serwisowym, nie dotykając stopą żadnej z jego linii.
- Uderz piłkę bezpośrednio w przednią ścianę, bez wcześniejszego kontaktu ze ścianą boczną.
- Skieruj piłkę powyżej linii serwisowej i poniżej górnej linii autowej.
- Doprowadź do tego, aby po odbiciu od przedniej ściany piłka trafiła w przeciwległą ćwiartkę kortu.
Serwis może być wykonany z góry lub z dołu. Przepisy nie wymagają konkretnej techniki, ale w obu przypadkach trzeba zachować ustawienie stóp i prawidłowy kierunek lotu piłki. Po odbiciu od przedniej ściany piłka może dotknąć ściany bocznej lub tylnej, zanim zostanie odegrana. Rywal może też zagrać ją z powietrza.
Jak poruszać się po korcie i rozumieć Let, Stroke oraz No Let?
Najważniejsza zasada brzmi: po swoim uderzeniu zostaw przeciwnikowi bezpośredni dostęp do piłki, możliwość skierowania jej w dowolne miejsce przedniej ściany oraz przestrzeń na bezpieczny zamach. Nie wolno stać na linii uderzenia ani blokować drogi do piłki.
Jeśli przeszkoda uniemożliwia bezpieczne zagranie, zatrzymaj wymianę. Nie próbuj wykonywać zamachu, gdy przeciwnik znajduje się w jego zasięgu. W grze rekreacyjnej należy przede wszystkim zadbać o bezpieczeństwo, a dopiero potem rozstrzygać, komu należy się punkt. Decyzje sędziowskie można uporządkować tak:
| Sytuacja | Decyzja | Uzasadnienie |
|---|---|---|
| Przeciwnik przeszkodził w dojściu do piłki, ale można było bezpiecznie wykonać uderzenie | Let | Wymianę powtarza się, ponieważ wystąpiła przeszkoda, lecz nie odebrano realnej szansy na zagranie. |
| Przeciwnik zablokował bezpośrednią linię do piłki lub miejsce na zamach, a zawodnik mógł skutecznie odegrać piłkę | Stroke | Punkt otrzymuje zawodnik, któremu przeszkodzono. |
| Przeszkoda była niewielka, zawodnik nie był gotowy do uderzenia albo nie miał realnej szansy dotrzeć do piłki | No Let | Punkt trafia do przeciwnika, ponieważ przeszkoda nie uzasadnia powtórzenia ani przyznania punktu. |
Let oznacza powtórzenie wymiany. Stroke daje punkt graczowi, któremu rywal uniemożliwił prawidłowe i bezpieczne uderzenie. No Let oznacza, że sędzia nie uznał przeszkody za wystarczającą i punkt otrzymuje drugi zawodnik.
Przy ocenie sytuacji znaczenie ma nie tylko samo zablokowanie drogi, lecz także to, czy zawodnik rzeczywiście mógł dojść do piłki i był przygotowany do uderzenia. Gdy pojawia się ryzyko trafienia przeciwnika rakietą albo piłką, przerwij zamach. Żaden punkt nie jest ważniejszy od zdrowia.
W squashu wspólna przestrzeń wymaga ciągłej kontroli zamachu i położenia przeciwnika. Jeśli nie masz pewności, czy możesz uderzyć bezpiecznie, zatrzymaj grę.
Kiedy piłka jest autowa?
Piłka musi trafić w przednią ścianę, zanim spadnie na podłogę. Po drodze może odbić się od ścian bocznych i tylnej, ale każde zagranie powinno zakończyć się poniżej górnej linii autowej i powyżej tinu.
Najczęstsze błędy związane z granicami kortu to:
- Trafienie w górną linię autową lub powyżej niej oznacza stratę punktu.
- Trafienie w Tin, czyli dolną blachę na przedniej ścianie, albo poniżej niej kończy wymianę błędem.
- Piłka, która wyleci poza kort lub dotknie bocznej albo tylnej linii autowej, jest autowa.
- Piłka, która odbije się od podłogi przed dotarciem do przedniej ściany, nie jest prawidłowym zagraniem.
Linie wyznaczające pola serwisowe na podłodze mają znaczenie przy podaniu. Linia serwisowa na przedniej ścianie wskazuje minimalną wysokość poprawnego serwisu, ale po jego wykonaniu nie ogranicza już kolejnych odbić w wymianie.
O czym pamiętać przed pierwszym wejściem na kort?
Na początku nie musisz skupiać się na mocnych uderzeniach. Ważniejsze są kontrola piłki, spokojne poruszanie się i obserwowanie pozycji drugiego gracza. Przed rozpoczęciem gry przygotuj rakietę, piłkę oraz obuwie z podeszwą przeznaczoną do hali, a następnie wykonaj krótką rozgrzewkę.
Najważniejsze zasady dla początkującego gracza są proste:
- Zawsze kontroluj szerokość zamachu, szczególnie gdy przeciwnik znajduje się blisko.
- Ustępuj miejsca po uderzeniu i nie wchodź w tor biegu rywala.
- Zatrzymaj wymianę, gdy dalsze zagranie mogłoby spowodować kolizję.
- Traktuj wynik jako mniej ważny niż bezpieczeństwo i płynność gry.
Znajomość systemu PARS, poprawnego serwisu oraz różnic między Let, Stroke i No Let wystarczy, aby rozpocząć pierwszą partię ze świadomym podejściem. Resztę umiejętności rozwija się stopniowo przez powtarzanie uderzeń i naukę poruszania się po korcie.
