Dart to gra polegająca na odejmowaniu punktów z początkowej puli – najczęściej 301 albo 501 – aż do dokładnego wyzerowania wyniku. W standardowej wersji 501 ostatni rzut musi trafić w pole podwójne, a przekroczenie zera oznacza zakończenie kolejki bez zaliczenia zdobytych punktów.
Na czym polega gra w darta?
Każdy gracz rozpoczyna lega z ustaloną liczbą punktów. W wariancie Dart 301 jest to 301 punktów, a w Dart 501 – 501. Wynik zmniejsza się po każdej kolejce, w której zawodnik oddaje maksymalnie trzy rzuty.
Celem nie jest zdobycie jak największej liczby punktów, lecz zejście z wynikiem dokładnie do zera. Dlatego sama celność nie wystarcza. W końcowej fazie trzeba także zaplanować taki wynik, który pozwoli zakończyć lega trafieniem w pole double.
Jak czytać tarczę i liczyć punkty?
Standardowa tarcza jest podzielona na 20 ponumerowanych sektorów o wartościach od 1 do 20. Metalowa siatka, nazywana pająkiem, wyznacza granice pól. Podstawowa wartość sektora zmienia się zależnie od tego, w który pierścień trafi lotka.
| Pole | Jak liczyć? | Przykład |
|---|---|---|
| Single | Wartość sektora × 1 | Single 20 = 20 punktów |
| Double | Wartość sektora × 2 | Double 20 = 40 punktów |
| Triple | Wartość sektora × 3 | Triple 20 = 60 punktów |
| Bull | Stała wartość 25 punktów | Zewnętrzna część środka tarczy |
| Bullseye | Stała wartość 50 punktów | Sam środek tarczy |
Zwykłe pola pojedyncze znajdują się między pierścieniami i mają wartość widoczną przy krawędzi tarczy. Zewnętrzny wąski pierścień to double, czyli podwojenie wartości sektora. Wewnętrzny pierścień to triple, który potraja wynik.
Środek tarczy składa się z dwóch części. Zewnętrzny obszar, często nazywany Single Bull albo Bull, daje 25 punktów. Centralny Bullseye, określany też jako Double Bull, jest wart 50 punktów. Maksymalny wynik w jednej kolejce wynosi 180 punktów i można go uzyskać, trafiając trzy razy w Triple 20.
Jak przygotować stanowisko do gry?
Wymiary stanowiska zależą od rodzaju używanej tarczy i lotek. Zgodnie z wytycznymi World Darts Federation środek tarczy powinien znajdować się na wysokości 173 cm od podłogi. Najważniejsze odległości wyglądają następująco:
- 173 cm – wysokość środka tarczy nad podłogą.
- 237 cm – odległość od frontu tarczy do linii rzutu w Steel Dart.
- 244 cm – odległość od frontu tarczy do linii rzutu w Soft Dart.
- Steel Dart wykorzystuje lotki z metalowym grotem, a Soft Dart – lotki z grotem plastikowym.
Odległość mierzy się od przedniej powierzchni tarczy, nie od ściany. Jeżeli tarcza odstaje od ściany, pomiar od jej tylnej krawędzi da zbyt krótki dystans.
Standardowa kolejka przebiega w prosty sposób:
- Gracz oddaje pierwszy rzut, a jego wynik odejmuje się od aktualnej liczby punktów.
- Gracz oddaje drugi rzut, o ile wcześniejszy rzut nie zakończył lega ani nie spowodował bustu.
- Gracz oddaje trzeci rzut, po czym sumuje się punkty z kolejki i zmienia zawodnika.
Wynik można zapisywać ręcznie na tablicy albo korzystać z elektronicznego licznika. Niezależnie od sposobu zapisu po każdej kolejce trzeba odjąć od poprzedniego wyniku prawidłowo naliczoną sumę.
Jak zakończyć grę i co oznacza bust?
W najczęściej stosowanej wersji double-out nie wystarczy zejść do zera dowolnym trafieniem. Ostatnia lotka musi trafić w pole double albo w Bullseye, który ma wartość 50 i również pełni funkcję podwójnego zakończenia.
Przykładowo, przy wyniku 40 lega można zakończyć trafieniem w Double 20. Przy wyniku 32 właściwym zakończeniem będzie Double 16. Jeśli na tablicy pozostaje 25 punktów, można trafić w Bull za 25 punktów albo w inną kombinację, która doprowadzi do wyniku możliwego do zamknięcia polem double w tej samej kolejce.
Bust oznacza nieważną kolejkę. Dochodzi do niego, gdy gracz:
- zdobędzie więcej punktów, niż pozostało mu do zera,
- zejdzie do wyniku 1, ponieważ nie może zakończyć lega pojedynczym polem,
- osiągnie zero bez wymaganego trafienia w double.
Po bustcie wynik wraca do wartości z początku kolejki. Żadne punkty zdobyte w tej kolejce nie zostają zapisane, nawet jeśli wcześniejsze rzuty były celne. Przykład: jeśli gracz ma 20 punktów i trafi Single 20, ale zasady wymagają double-out, kolejka jest nieważna. Wynik pozostaje równy 20.
Dlatego pod koniec lega nie zawsze opłaca się celować w najwyżej punktowane pole. Gracz powinien zostawić sobie liczbę, którą można zamknąć jednym trafieniem w double, a przy ryzyku przekroczenia zera wybrać bezpieczniejszy wariant.
Jeden wyzerowany wynik to leg. W meczu może obowiązywać określona liczba wygranych legów, a w niektórych formatach kilka legów tworzy set. Szczegóły zależą od zasad danej rozgrywki, ale podstawowa matematyka pozostaje taka sama: odejmowanie, dokładne zero i prawidłowe zakończenie.
Po ustawieniu tarczy na wysokości 173 cm i wyznaczeniu właściwej linii rzutu wystarczy ustalić wariant 301 lub 501, zapisywać wyniki po każdej kolejce i pilnować końcówki. Najwięcej uwagi wymagają dwa elementy: trafienie w double przy zamykaniu lega oraz natychmiastowe rozpoznanie sytuacji prowadzącej do bustu.
