Makao to gra, w której wygrywa osoba, która jako pierwsza pozbędzie się wszystkich kart. Jopek, czyli walet, najczęściej służy do zażądania konkretnej wartości karty, ale jego działanie nie jest wszędzie takie samo. Przed rozdaniem trzeba ustalić funkcje kart, ponieważ Makao nie ma jednego oficjalnego zestawu zasad.
Jak grać w Makao?
Do gry wystarczy zwykła talia 52 kart. Najczęściej rozdaje się po pięć kart każdemu graczowi, a resztę układa zakrytą na stole. Jedną kartę odkrywa się obok jako początek stosu. Gracze dokładają karty zgodnie z ruchem wskazówek zegara.
Podstawowa zasada jest prosta: na wierzch stosu można położyć kartę w tym samym kolorze albo o tej samej wartości. Na przykład na dziewiątkę kier pasuje dowolny kier lub inna dziewiątka. Karty funkcyjne mogą zmieniać ten schemat i wpływać na kolejkę następnego gracza.
Najważniejsze reguły podstawowej rozgrywki są następujące:
- Każdy gracz otrzymuje na początku pięć kart.
- Jeśli nie możesz wykonać ruchu, dobierasz kartę ze stosu i zwykle tracisz kolejkę.
- Gdy zostaje ci jedna karta, musisz powiedzieć „Makao”.
- Za brak tego hasła najczęściej dobiera się pięć kart karnych.
- Wygrywa osoba, która jako pierwsza pozbędzie się wszystkich kart.
Jeśli stos dobierania się wyczerpie, pozostawia się jego wierzchnią kartę, a pozostałe karty ze stosu odrzuconych tasuje i tworzy z nich nową talię do dobierania.
Co oznacza jopek w Makao?
Jopek, czyli walet, jest zwykle kartą żądania. Po jego wyłożeniu gracz wskazuje konkretną wartość, na przykład piątki, siódemki albo dziesiątki. Kolejna osoba musi wtedy wyłożyć kartę o zażądanej wartości albo użyć waleta, jeśli przyjęte zasady pozwalają przebić żądanie kolejnym jopkiem.
Przykład: wykładasz waleta i żądasz siódemek. Następny gracz powinien położyć dowolną siódemkę. Jeśli jej nie ma, dobiera karty zgodnie z ustalonym wariantem. W niektórych grupach żądanie trwa do momentu spełnienia, a w innych można je zmienić kolejnym waletem.
To właśnie działanie jopka najczęściej prowadzi do sporów, ponieważ w różnych regionach i rodzinach ta sama karta może mieć inną funkcję. Dlatego przed rozpoczęciem partii trzeba ustalić nie tylko to, że walet jest kartą żądania, lecz także jak długo działa żądanie i czy można je przebić.
Karty funkcyjne w Makao
Poniższa tabela przedstawia popularny wariant działania kart. Nie należy traktować go jako uniwersalnego regulaminu. Jeśli grupa ustali inne funkcje, obowiązują zasady uzgodnione przed rozdaniem.
| Karta | Typowe działanie | Uwagi |
|---|---|---|
| 2 | Następny gracz dobiera 2 karty | Kara może być kumulowana kolejną dwójką, a czasem także trójką |
| 3 | Następny gracz dobiera 3 karty | W wielu wariantach działa podobnie jak dwójka |
| 4 | Następny gracz traci kolejkę | Kilka czwórek może oznaczać kilka straconych kolejek |
| Jopek, czyli walet | Gracz żąda konkretnej wartości | Najczęściej wybiera się wartości od 5 do 10 |
| Dama | Można ją położyć na wiele kart | Popularna zasada brzmi „dama na wszystko, wszystko na damę” |
| Król kier lub pik | Może nakazać dobranie kart | W niektórych wariantach jeden król działa na gracza przed tobą, a drugi na następnego |
| As | Gracz żąda koloru | Wybiera się kolor dalszej gry |
| Joker | Zastępuje inną kartę | Nie każda grupa używa jokerów |
Kary z dwójek i trójek często można kumulować. Jeśli jeden gracz położy dwójkę, a kolejny dołoży następną, kara rośnie i przechodzi dalej. Osoba, która nie może jej przebić albo grupa nie pozwala na dalsze dokładanie, dobiera łączną liczbę kart.
Jak wygląda pojedyncza tura?
Standardowy przebieg tury można przedstawić w kilku krokach:
- Sprawdź kartę leżącą na wierzchu stosu.
- Wyłóż jedną kartę pasującą kolorem lub wartością, ewentualnie kartę funkcyjną zgodną z ustalonym wariantem.
- Jeśli masz kilka kart o tej samej wartości i zasady na to pozwalają, wyłóż je razem.
- Jeżeli nie możesz zagrać, dobierz kartę i zakończ turę, chyba że wcześniej ustalono możliwość natychmiastowego wyłożenia dobranej karty.
- Gdy po zagraniu zostanie ci jedna karta, powiedz „Makao”.
W niektórych wersjach można wykładać tak zwane schodki, czyli kilka kart o kolejnych wartościach, na przykład 5, 6 i 7. To przyspiesza pozbywanie się kart, ale nie jest zasadą obowiązującą w każdej grupie.
Dlaczego zasady Makao różnią się między graczami?
Makao funkcjonuje głównie jako gra towarzyska przekazywana ustnie. Nie ma jednego powszechnie przyjętego regulaminu, dlatego różnice dotyczą przede wszystkim kart funkcyjnych, kumulowania kar, liczby kart dobieranych za brak hasła oraz możliwości wykładania kilku kart naraz.
W części wariantów po wyłożeniu ostatniej karty mówi się „Makao i po makale”. Gdzie indziej wystarczy samo „Makao” albo nie stosuje się dodatkowego hasła. Podobnie może zmieniać się działanie damy, królów, asa i jokera.
Najbezpieczniej przed pierwszym rozdaniem ustalić działanie jopka, wysokość kar, zasady ich kumulowania oraz hasło potrzebne przy ostatniej karcie.
Jeśli te reguły zostaną uzgodnione wcześniej, nawet różne rodzinne warianty Makao nie będą problemem. Najważniejsze pozostaje niezmienne: dopasować kartę, rozsądnie wykorzystać karty funkcyjne i jak najszybciej opróżnić rękę.