Catan: Odkrywcy i Piraci to dodatek, który zamienia klasyczną rozgrywkę w wyprawę morską. Gracze odkrywają nowe wyspy, przewożą osadników i towary, wykonują misje oraz wykorzystują złoto. Zasady są podzielone na pięć scenariuszy, dzięki czemu nowe elementy można poznawać stopniowo.
Czego potrzebuję, aby zacząć?
Dodatek nie jest samodzielną grą. Do rozgrywki potrzebujesz podstawowej wersji Catanu oraz elementów wskazanych w instrukcji danego scenariusza. Wykorzystuje się część zwykłej planszy, pola terenu, żetony z liczbami, karty surowców, drogi, osady i kości.
Rozszerzenie zawiera między innymi dodatkowe ramki, pola morza i lądu, żetony misji, monety złota, statki, porty, osadników, załogantów, ławice ryb oraz worki przypraw. Plansza jest wyraźnie większa niż w podstawowym Catanu, dlatego przed rozpoczęciem warto przygotować duży stół.
Sprawdź zgodność wydań przed połączeniem elementów. Ta wersja dodatku jest przeznaczona do Catanu z plastikowymi pionkami. Nie należy łączyć jej bezpośrednio z edycją „Osadnicy z Catanu” zawierającą drewniane elementy, ponieważ ramki i pionki mogą mieć inny system łączenia oraz rozmiar.
Przed rozgrywką przygotuj następujące elementy z gry podstawowej:
- części ramki planszy;
- pola terenu oraz żetony z liczbami;
- karty surowców;
- drogi, osady i inne wymagane pionki;
- dwie kości.
Jak działają statki i nowe jednostki?
Najważniejsza zmiana polega na tym, że ekspansja nie odbywa się już wyłącznie przez budowę dróg. Statki nie są drogami. Są jednostkami transportowymi, które poruszają się po krawędziach pól morza i przewożą określony ładunek.
Statek buduje się w porcie. Każdy ma 4 punkty ruchu, które można wydać na przemieszczanie go po kolejnych krawędziach heksów. Statek może przewozić jeden duży element, na przykład osadnika lub ławicę ryb, albo dwa małe elementy, czyli worek przypraw lub załoganta.
Port musi znajdować się przy brzegu. Można go zbudować w odpowiednim miejscu albo zastąpić nim własną osadę położoną przy wodzie, jeśli przy tej osadzie znajduje się statek. Port służy jako miejsce budowy i załadunku jednostek.
Koszty nowych elementów przedstawiają się następująco:
| Jednostka lub budowla | Koszt budowy | Najważniejsze zastosowanie |
|---|---|---|
| Port | 2 zboża i 2 rudy | Budowa oraz obsługa statków |
| Statek | 1 drewno i 1 wełna | Transport i eksploracja morza |
| Osadnik | 1 drewno, 1 wełna, 1 ruda i 1 zboże | Zakładanie nowych osad |
| Załogant | 1 ruda i 1 wełna | Obsługa misji oraz statków |
Osadnik lub załogant wymaga wolnego miejsca w porcie albo na statku. Załoganta można zabrać z portu podczas ruchu statku, bez konieczności zatrzymywania jednostki na początku trasy.
W dodatku pojawia się też statek piratów. Nie buduje się go za surowce. Trafia na planszę po wyrzuceniu 7, zgodnie z zasadami danego scenariusza. Statek stojący na polu z piratami może wymagać opłacenia złota przy opuszczaniu tego miejsca. Gracz może też próbować zatopić piracką jednostkę, jeśli pozwalają na to aktualne zasady scenariusza.
Jak uczyć się zasad krok po kroku?
Najlepiej rozgrywać scenariusze po kolei. Każdy dodaje nowy element, więc pierwsza partia nie wymaga zapamiętania wszystkich zasad naraz:
- Scenariusz 1 – wprowadza statki, porty, ruch morski i odkrywanie nowych lądów.
- Scenariusz 2 – dodaje piratów, załogantów i misję związaną z kryjówką piratów.
- Scenariusz 3 – wprowadza ławice ryb oraz ich transport do Rady Catanu.
- Scenariusz 4 – dodaje wyspę przypraw, handel i specjalne zdolności.
- Scenariusz 5 – łączy wszystkie wcześniejsze mechaniki w pełną kampanię „Odkrywcy i Piraci”.
Po poznaniu zasad można rozgrywać wybrane scenariusze osobno albo przejść od razu do piątego. W pełnej wersji zwycięstwo wymaga zdobycia 17 punktów zwycięstwa, ale próg i warunki końca zależą od wybranego modułu.
Jak zdobywać punkty w głównych misjach?
Kryjówka piratów
Po odkryciu odpowiedniego pola gracz umieszcza na nim żeton kryjówki i otrzymuje złoto. Zanim na takim terenie będzie można swobodnie się rozwijać, gracze muszą dostarczyć tam łącznie trzech załogantów.
Po przejęciu kryjówki uczestnicy obecni na polu rywalizują o wpływy. Wynik zależy od rzutu kością oraz liczby załogantów. Zwycięzca przesuwa znacznik na torze misji, a uzyskane pola przekładają się na punkty zwycięstwa. Kryjówka może też dostarczać złoto po aktywowaniu właściwego numeru.
Ryby dla Catanu
Odkrycie ławicy ryb daje złoto, ale dopiero późniejszy połów uruchamia właściwą część misji. Podczas fazy ruchu gracz sprawdza, czy odkryta ławica zawiera ryby, wykonując rzut zgodnie z zasadami scenariusza.
Jeśli ryby pojawią się na właściwym polu, statek może je zabrać, o ile ma wystarczająco dużo miejsca. Następnie trzeba dostarczyć ładunek do Rady Catanu. Każda dostarczona ryba przesuwa znacznik gracza na torze misji, przybliżając go do punktów zwycięstwa.
Przyprawy dla Catanu
Po odkryciu wyspy przypraw gracz otrzymuje złoto, a na polu pojawiają się worki przypraw. Aby rozpocząć handel, trzeba dopłynąć tam statkiem z załogantem. Załogant pozostaje na wyspie, a gracz zabiera jeden znacznik przypraw.
Przyprawy należy przewieźć do Rady Catanu. Dostarczenie każdego ładunku daje postęp na torze misji. Kontakty z mieszkańcami wyspy mogą też zapewnić specjalne zdolności, takie jak szybszy ruch statków, łatwiejsze zdobywanie złota lub większe możliwości w walce z piratami.
Jak wykorzystać złoto i logistykę?
Złoto jest dodatkową walutą, która pomaga radzić sobie z mniej korzystnymi rzutami. W wielu sytuacjach można wymienić 2 monety złota na 1 kartę surowca. Nie zastępuje ono zwykłego rozwoju, ale pozwala szybciej zbudować statek, uzupełnić brakujący materiał albo zapłacić za działanie związane z piratami.
Nie traktuj statków jak kolejnych dróg. Ich wartość zależy od tego, co przewożą i dokąd płyną. Statek może jednocześnie otworzyć dostęp do nowej wyspy, dostarczyć załoganta do misji lub przywieźć ryby i przyprawy do Rady Catanu. Dlatego przed budową warto ocenić nie tylko koszt jednostki, lecz także trasę, odległość i możliwość wykorzystania portu.
Najłatwiej rozpocząć od pierwszego scenariusza, a po opanowaniu ruchu statków przejść do kolejnych misji. Dzięki temu „Odkrywcy i Piraci” nie wymagają zapamiętania całej instrukcji przed pierwszym rzutem kośćmi.
