Robinson Crusoe to kooperacyjna gra o przetrwaniu na bezludnej wyspie. Każda tura składa się z sześciu faz, a zwycięstwo zależy od realizacji celu scenariusza przed upływem czasu. Gra jest wymagająca, lecz po zrozumieniu kolejności działań jej zasady stają się znacznie bardziej przejrzyste.
Z czego składa się tura w Robinson Crusoe?
Rozgrywka przebiega w powtarzalnym cyklu. Najpierw pojawiają się wydarzenia i ich konsekwencje, potem drużyna zdobywa zasoby, wykonuje akcje, sprawdza pogodę i kończy dzień nocą. Kolejność faz ma znaczenie, dlatego najlepiej prowadzić turę zawsze według tego samego schematu.
| Faza | Główne zadanie |
|---|---|
| Wydarzeń | Dobranie karty wydarzenia i rozpatrzenie jej efektu. |
| Morale | Sprawdzenie nastroju drużyny i przyznanie lub odjęcie punktów determinacji. |
| Produkcji | Pobranie zasobów wytwarzanych przez kafelek obozu. |
| Akcji | Rozdzielenie pionków i wykonywanie zaplanowanych działań. |
| Pogody | Rozpatrzenie warunków pogodowych oraz ich wpływu na obóz i zapasy. |
| Nocy | Wyżywienie postaci i sprawdzenie skutków spędzenia nocy poza obozem. |
Faza Wydarzeń może przynieść problem, ale często daje także możliwość jego rozwiązania. Wymaga to zwykle poświęcenia czasu, zasobów albo wykonania określonej akcji. W fazie Morale sprawdzacie aktualny poziom nastroju. Dobre morale mogą zapewnić punkty determinacji, a niskie morale ograniczają możliwości drużyny.
W fazie Produkcji zbieracie zasoby dostępne przy obozie bez wysyłania do tego pionków. Później przychodzi najważniejszy moment, czyli faza Akcji. Po niej pogoda sprawdza, czy przygotowaliście się na deszcz, śnieg lub inne zagrożenia. Noc kończy turę. Trzeba wtedy nakarmić bohaterów, a także rozpatrzyć konsekwencje pozostania poza schronieniem.
Jak działa faza akcji?
W tej fazie decydujecie, co zrobią bohaterowie. Możecie zbierać zasoby, odkrywać wyspę, budować schronienie, wytwarzać przedmioty, polować albo wykonywać zadania wskazane przez scenariusz. Każda decyzja musi uwzględniać liczbę dostępnych pionków, potrzebne surowce oraz ryzyko niepowodzenia.
Przebieg planowania i rozliczania akcji wygląda następująco:
- Określcie cel akcji – zdecydujcie, co ma zrobić każda postać i jakie są wymagania danego działania.
- Rozmieśćcie pionki akcji – możecie wysłać jednego pionka, dwóch pionków albo podzielić siły między kilka różnych działań.
- Wybierzcie sposób wykonania – przy dwóch pionkach dana akcja jest zwykle wykonywana pewnie, natomiast pojedynczy pionek może oznaczać konieczność rzutu kośćmi ryzyka.
- Rozpatrzcie akcje – wykonujcie je zgodnie z zasadami gry, sprawdzając efekty, zdobyte zasoby, rany oraz karty przygód.
Najważniejszy wybór dotyczy ryzyka. Wysłanie dwóch pionków pozwala zazwyczaj wykonać akcję bez rzutu, ale zużywa znaczną część sił całej drużyny. Jeden pionek zostawia więcej możliwości, lecz wymaga sprawdzenia wyniku na kościach.
Rzut może przynieść sukces, sukces połączony z raną albo niepowodzenie z dodatkową przygodą. Nieudana akcja nie zawsze oznacza wyłącznie brak zasobu. Bohater może zostać ranny, a drużyna może dobrać kartę przygody i ponieść jej konsekwencje. Dlatego warto ryzykować przede wszystkim wtedy, gdy bez danej akcji scenariusz i tak zacznie wymykać się spod kontroli.
Nie wszystkie akcje muszą być wykonane natychmiast. Budowa schronienia, zdobycie jedzenia i przygotowanie zapasów często mają większe znaczenie niż dodatkowe odkrywanie wyspy. Wiele porażek wynika z próby zrobienia zbyt wielu rzeczy naraz.
Bezpieczna akcja kosztuje pionki, ale ryzykowna akcja może kosztować czas, zasoby i zdrowie bohatera.
Punkty determinacji i morale
Punkty determinacji pozwalają korzystać ze specjalnych zdolności postaci. Zdobywa się je między innymi dzięki dobremu morale, a w niektórych sytuacjach także w wyniku niepowodzeń. Nie warto wydawać ich bez namysłu, ponieważ mogą pomóc uratować akcję, zmniejszyć skutki pecha albo wykorzystać moc bohatera w decydującym momencie.
Morale nie jest dodatkiem do gry, lecz częścią zarządzania zasobami. Drużyna, która ignoruje nastrój rozbitków, traci dostęp do cennego wsparcia i szybciej wpada w problemy. Podobnie dzieje się, gdy zbyt późno zaczniecie budować schronienie lub gromadzić jedzenie.
Jakie role mają bohaterowie?
Każdy gracz wybiera postać o własnych zdolnościach i specjalizacji. Drużyna działa najlepiej wtedy, gdy role się uzupełniają, a nie wtedy, gdy wszyscy próbują wykonywać ten sam rodzaj akcji.
Najważniejsze postacie to:
- Kucharz – wspiera drużynę w zdobywaniu i wykorzystywaniu jedzenia.
- Cieśla – pomaga przy budowie schronienia, palisady i innych elementów obozu.
- Odkrywca – ułatwia badanie wyspy i radzenie sobie z nieznanym terenem.
- Żołnierz – przydaje się podczas polowań oraz w sytuacjach wymagających ochrony przed zagrożeniami.
W rozgrywce jednoosobowej albo przy mniejszej liczbie graczy drużynę mogą wesprzeć Piętaszek i pies. Ich obecność zwiększa liczbę dostępnych możliwości i ułatwia wykonanie części zadań. Nie zastępują jednak planowania, ponieważ nadal musicie pilnować żywności, schronienia, pogody i celu scenariusza.
Co trzeba zrobić, żeby wygrać?
Warunek zwycięstwa zależy od wybranego scenariusza. Zwykle musicie wykonać określone zadanie przed końcem wyznaczonej liczby tur. Nie wystarczy więc samo przetrwanie. Trzeba równocześnie rozwijać obóz, zdobywać zasoby i realizować cel misji.
Gra kończy się porażką, gdy:
- nie wykonacie celu scenariusza przed upływem ostatniej tury,
- zginie którykolwiek z bohaterów,
- efekty wydarzeń lub innych kart doprowadzą do sytuacji wskazanej w zasadach scenariusza,
- drużyna nie będzie w stanie ponieść kosztów niezbędnych do dalszego przetrwania.
Najlepiej rozpocząć od pierwszego scenariusza, ponieważ pozwala poznać rytm gry bez dodatkowego obciążenia bardziej złożonymi regułami. Porażka jest częścią nauki. Po każdej partii łatwiej ocenić, które akcje były potrzebne, gdzie zaryzykowaliście zbyt mocno i kiedy należało wcześniej zabezpieczyć obóz.
Robinson Crusoe nie nagradza biernej gry. Trzeba planować kilka tur naprzód, ale zostawić miejsce na wydarzenia i rzuty kośćmi. Najbezpieczniejsza strategia to rozwijać schronienie, zapewnić jedzenie, pilnować morale i dopiero potem podejmować ryzyko wymagane przez scenariusz.
