Cluedo to gra dedukcyjna, w której trzeba ustalić trzy elementy zagadki: kto popełnił zbrodnię, gdzie do niej doszło i jakiego narzędzia użyto. Gracze zdobywają informacje przez składanie podejrzeń, a następnie eliminują fałszywe tropy w notatniku detektywa. Wygrywa osoba, która jako pierwsza poprawnie odgadnie zawartość koperty z rozwiązaniem.
Jak przygotować grę Cluedo?
Przed rozpoczęciem rozgrywki rozłóżcie planszę i ustawcie figurki zgodnie z instrukcją danego wydania. Przygotujcie też wszystkie karty dowodów, podzielone na trzy kategorie: osoby, pomieszczenia oraz narzędzia zbrodni. W klasycznej wersji gra wykorzystuje również kostkę i notatniki detektywa.
Komponenty potrzebne do rozpoczęcia rozgrywki to:
- plansza z pomieszczeniami i korytarzami
- figurki postaci
- karty osób, miejsc i narzędzi zbrodni
- kostka do poruszania figurek
- notatniki detektywa do zapisywania informacji
Z każdej kategorii wylosujcie po jednej karcie, nie pokazując ich graczom. Umieśćcie te trzy karty w kopercie z rozwiązaniem. To właśnie one wskazują prawdziwego sprawcę, miejsce zbrodni i użyte narzędzie. Pozostałe karty potasujcie i rozdajcie między uczestników. Karta znajdująca się w ręce gracza nie może być jedną z kart ukrytych w kopercie, dlatego rozdanie od razu dostarcza pierwszych pewnych informacji.
Każdy uczestnik otrzymuje notatnik detektywa. Zaznacz w nim karty, które masz na ręce, ponieważ na pewno nie należą do rozwiązania. Notatnik będzie służył do zapisywania także kart ujawnianych przez innych graczy.
Jak wygląda tura gracza?
Rozgrywka przebiega kolejno, zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Tura składa się z ruchu po planszy oraz zdobywania informacji. Jej podstawowy przebieg wygląda następująco:
- Rzuć kostką i przesuń swoją figurkę o wyrzuconą liczbę pól. Poruszaj się korytarzami w kierunku wybranego pomieszczenia.
- Wejdź do pomieszczenia, jeśli pozwala na to liczba wyrzuconych oczek i układ przejść. W pomieszczeniu możesz złożyć podejrzenie.
- Wypowiedz podejrzenie, wskazując osobę, pomieszczenie oraz narzędzie zbrodni. Przykładowo możesz stwierdzić, że pułkownik Mustard popełnił zbrodnię w bibliotece, używając sznura.
- Rozpocznij obalanie podejrzenia. Gracz siedzący po lewej stronie sprawdza, czy ma którąś z trzech wskazanych kart.
- Jeśli posiada przynajmniej jedną z nich, pokazuje ci w tajemnicy jedną kartę. Jeśli nie ma żadnej, możliwość obalenia podejrzenia przechodzi na następną osobę.
- Zapisz uzyskaną informację w notatniku detektywa i przekaż kolejkę następnemu graczowi.
Podejrzenie nie kończy gry i nie wymaga sprawdzania koperty. Służy do testowania hipotez. Jeżeli ktoś pokaże ci kartę osoby, pomieszczenia lub narzędzia, wiesz, że ten element nie znajduje się w kopercie. Gdy kilku graczy nie może obalić podejrzenia, otrzymujesz jeszcze cenniejszą informację, ponieważ wiesz, że wskazanych kart nie mają te osoby.
W klasycznej wersji podejrzenie składa się w pomieszczeniu, w którym znajduje się figurka gracza. Wypowiedziane podejrzenie może też sprowadzić wskazaną postać do tego pomieszczenia, dlatego ruch pionków nie służy wyłącznie przemieszczaniu się po planszy.
Czym oskarżenie różni się od podejrzenia?
Podejrzenie jest pytaniem zadawanym w trakcie śledztwa, a oskarżenie jest próbą zakończenia gry. To najważniejsze rozróżnienie w zasadach Cluedo.
Gdy uznasz, że znasz rozwiązanie, możesz wypowiedzieć oskarżenie. Wskaż wtedy konkretną osobę, pomieszczenie i narzędzie, a następnie sprawdź trzy karty ukryte w kopercie. Jeśli wszystkie wskazania są poprawne, wygrywasz. Nie musisz czekać, aż pozostali gracze potwierdzą twoją teorię.
Oskarżenie jest jednorazową szansą. Błędne wskazanie oznacza eliminację z rywalizacji o zwycięstwo. W zależności od wydania możesz po takim błędzie nadal ujawniać posiadane karty, ale nie możesz już składać kolejnych oskarżeń. Z tego powodu nie warto zgadywać tylko na podstawie jednej przesłanki. Najpierw sprawdź zapiski i upewnij się, że wskazane karty nie zostały wcześniej pokazane przez innych graczy.
Jak korzystać z notatnika detektywa?
Notatnik detektywa pomaga zamienić pojedyncze odpowiedzi w pełne rozwiązanie. Na początku zaznacz własne karty. Następnie zapisuj, kto pokazał ci kartę podczas obalania podejrzenia. Nie zawsze musisz znać jej dokładną nazwę, aby wykorzystać tę informację. Jeśli gracz ma jedną z trzech wskazanych kart, a ty nie widzisz, którą wybrał, zaznacz przynajmniej, że posiada jedną z tych możliwości.
W toku gry eliminuj kolejne opcje. Karta, którą masz na ręce, karta pokazana przez przeciwnika oraz karta, której nie może mieć kilku kolejnych graczy, dostarczają różnych fragmentów układanki. Gdy w danej kategorii pozostanie tylko jedna niewykluczona karta, może ona należeć do rozwiązania.
Najlepszy nawyk to aktualizowanie notatnika po każdej turze, a nie dopiero przed oskarżeniem. Dzięki temu nie polegasz na pamięci i łatwiej zauważasz, że dwie pozornie odległe odpowiedzi prowadzą do tego samego wniosku. Celem śledztwa jest ostateczne wskazanie dokładnie jednej osoby, jednego miejsca i jednego narzędzia, których nie udało się wyeliminować.
Gdy masz już spójną teorię i potrafisz potwierdzić ją zapiskami, możesz złożyć oskarżenie. Jeśli wszystkie trzy elementy zgadzają się z kartami w kopercie, zagadka zostaje rozwiązana.
