Owoce psianki nie zawsze są jadalne. Nazwa „psianka” obejmuje wiele roślin z rodziny psiankowatych, zarówno warzywa, takie jak pomidor, jak i trujące gatunki ozdobne. Owoce psianki koralowej (Solanum pseudocapsicum) są toksyczne dla ludzi i zwierząt, dlatego nie wolno ich próbować.
Czy owoce psianki są jadalne?
„Psianka” nie oznacza jednego gatunku. To potoczna nazwa roślin należących do rodziny psiankowatych. W tej grupie znajdują się rośliny użytkowe, między innymi pomidor, bakłażan i ziemniak, ale także gatunki ozdobne oraz dziko rosnące, których części mogą być trujące.
Najczęściej spotykana w domach psianka koralowa ma małe, okrągłe owoce zmieniające kolor z zielonego na żółty, pomarańczowy i jaskrawoczerwony. Ich atrakcyjny wygląd zwiększa ryzyko, że sięgnie po nie dziecko albo zwierzę. Nie należy jeść żadnej części tej rośliny, ponieważ zawiera między innymi solaniny i saponiny.
Nie próbuj również owoców psianki znalezionej w ogrodzie, na działce ani w naturze, jeśli nie masz pewności co do jej gatunku. Podobieństwo do jadalnych jagód nie świadczy o bezpieczeństwie.
UWAGA: Wszystkie części psianki koralowej są trujące. Nie spożywaj owoców, liści ani łodyg i trzymaj roślinę poza zasięgiem dzieci oraz zwierząt.
Gdzie można znaleźć psiankę koralową?
Psianka koralowa jest niewielką, wieloletnią krzewinką uprawianą głównie jako roślina doniczkowa. Można ją spotkać w sprzedaży szczególnie jesienią i zimą, gdy przyciąga uwagę dekoracyjnymi owocami. Bywa także sadzona w ogrodach lub ustawiana na tarasach, choć w chłodnym klimacie wymaga ochrony przed mrozem.
W środowisku naturalnym występują również inne gatunki psianek. Przykładem jest psianka słodkogórz, spotykana w wilgotnych zaroślach i przy brzegach zbiorników wodnych. Jej owoce także nie powinny być traktowane jak jadalne jagody bez pewnego rozpoznania gatunku.
Najczęstsze miejsca kontaktu z psiankami ozdobnymi to:
- mieszkania, gdzie rosną w doniczkach jako rośliny dekoracyjne,
- centra ogrodnicze, kwiaciarnie i sezonowe stoiska z roślinami,
- ogrody, tarasy i balkony, na których są ustawiane po zakupie,
- wilgotne zarośla i inne siedliska dziko rosnących gatunków.
Psianka ozdobna a jadalne psiankowate
Wspólna rodzina botaniczna nie oznacza takiego samego zastosowania ani bezpieczeństwa. O tym, czy dana roślina nadaje się do jedzenia, decyduje konkretny gatunek i część rośliny, a nie sama nazwa „psianka”.
| Typ rośliny | Przykłady | Jadalność owoców |
|---|---|---|
| Psianka ozdobna | Psianka koralowa (Solanum pseudocapsicum) | Nie, owoce są toksyczne |
| Psiankowate uprawne | Pomidor, bakłażan | Tak, po właściwym rozpoznaniu i przygotowaniu |
| Inne gatunki dziko rosnące | Na przykład psianka słodkogórz | Nie należy spożywać bez pewnej identyfikacji |
Co zrobić po zjedzeniu owocu psianki?
Jeśli owoc psianki zjadło dziecko, dorosły lub zwierzę, skontaktuj się niezwłocznie z lekarzem, ośrodkiem toksykologicznym albo weterynarzem. Nie czekaj na pojawienie się objawów i nie wywołuj wymiotów samodzielnie. W przypadku zwierzęcia zabierz, jeśli to możliwe, fragment rośliny lub wykonaj jej zdjęcie, aby ułatwić rozpoznanie.
Po spożyciu toksycznej psianki mogą wystąpić między innymi:
- zwiększone ślinienie i nudności,
- wymioty oraz bóle brzucha,
- biegunka, niekiedy krwawa,
- zaburzenia ruchu, świadomości lub pracy serca w cięższych przypadkach.
U psów i innych zwierząt domowych zatrucie może szybko stać się stanem nagłym. Leczenie, takie jak podanie węgla aktywnego, leków przeciwwymiotnych czy wywołanie wymiotów, może przeprowadzić wyłącznie specjalista i zależy od czasu oraz ilości spożytej rośliny.
Najbezpieczniejsza zasada jest prosta: jeśli nie rozpoznajesz rośliny z całkowitą pewnością, nie jedz jej owoców. W przypadku psianki koralowej dotyczy to całej rośliny, także owoców, które wyglądają jak małe czerwone jagody.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku podejrzenia zatrucia niezwłocznie skontaktuj się z lekarzem lub lekarzem weterynarii.